ارز ۳ نرخی شد!

مائده شیرپور

نوسانات بازار ارز این روز‌ها تمامی ندارد و مانند نرخ تخم‌مرغ هی باثبات و بی‌ثبات جلوه می‌کند، درست وقتی فکر می‌کنیم همه چیز تحت کنترل است، اتفاقی رخ می‌دهد که همه چیز را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.

بازار ارز روزهای عجیبی را پشت‌سر می‌گذارد؛ دیگر حتی به قیمتی که به عنوان نرخ ارز در بازار آزاد از سوی رسانه‌ها اعلام می‌شود هم نمی‌توان اعتماد کرد. دلار عملاً 3نرخی شده؛ یکی نرخ دولتی، دومی نرخ بازار آزاد که با محدودیت عرصه می‌شود و سومی نرخ دلال‌ها که زیرپله‌ای و 300تومان گران‌تر است!

درست است که همان 5سال پیش و قبل از روی کار آمدن دولت روحانی آن زمانی که ارز دو نرخی بود وعده تک‌نرخی کردن تدریجی نرخ ارز، داده شد اما این گفته نه تنها عملی نشد و هیچگاه رخ نداد، بلکه اکنون عملاً شاهد 3‌نرخی شدن قیمت ارز هستیم. این روز‌ها نرخ ارز به 3شیوه تعیین می‌شود. نرخ اول نرخ دلار مبادله‌ای است که دیروز ۳۷۴۱تومان بود. نرخ دوم نرخ ارز در بازار آزاد است که کم‌تر از 4500تومان اعلام می‌شود؛ اما دریافت ارز با این نرخ محدودیت‌های خاصی دارد چراکه تنها چند صرافی دلار به این قیمت می‌فروشند و به هر نفر هم فقط 1000دلار داده می‌شود. نرخ سوم نیز قیمت دلار در بازار به صورت غیررسمی و با حضور واسطه‌هاست که تا بیش از 4800تومان هم می‌رسد. به نظر می‌رسد که در جهت از میان برداشتن این نرخ‌ها بانک مرکزی هم عملاً هیچ اقدام مثبتی برای ساماندهی بازار ارز انجام نمی‌دهد.

مجیدرضاحریری، نایب‌رییس اتاق بازرگانی ایران و چین در این باره گفته: «تا زمانی که شما رانت توزیع کنید، صف رانت نیز تشکیل می‌شود و این موضوع عجیبی نیست؛ فرقی هم نمی‌کند که محدودیت ایجاد شده تا سقف 100دلار باشد یا 1000دلار. سهمیه‌بندی برای خرید دلار نشان می‌دهد که دولت کافی دلار برای عرضه در بازار ندارند.» و به نوعی آشفته بازار دلار را گردن بانک مرکزی می‌اندازد. در گذشته به بهانه تحریم‌ها، بازار ارز از درون بانک‌ها به خیابان فردوسی آمد. صرافی‌ها در دنیا برای انجام کار تجاری سنگین قیمت تعریف نشده‌اند؛ صرافی برای تأمین نیاز توریست و تبدیل پول خود به پول ملی است. باید تمام سعی سیاست‌گذاران ما این باشد که بازار ارز را به بانک‌ها برگردانند تا دست کم با تعداد محدودی سازمان روبه‌رو شویم که کنترل‌پذیر باشند.

اما انگار کمبود دلار برای عرضه در بازار این مشکل را دو چندان کرده است؛ چرا که علی‌رغم انعقاد تعهدی به نام برجام هنوز پول فروش نفت به دست مسؤولان نمی‌رسد. بر همین اساس است که پول نفتی که می‌فروشیم به راحتی به دست ما نمی‌رسد و از این رو عرضه دلار کم است و با توجه به زیاد بودن تقاضا، نرخ بالا می‌رود.

در حال حاضر، ارز عملاً 3نرخی شده؛ مردم درصورتی که نیازشان کم‌تر از 1000دلار باشد، می‌توانند ساعت‌ها انتظار در صف‌های طولانی را به جان بخرند و دلاری با قیمت کم‌تر از 4500تومان به دست بیاورند اما اگر قصد خرید بیش از 1000دلار را داشته باشند، چاره‌ای به جز مراجعه به دلالان و خرید دلار با 300تومان بالاتر از قیمت یعنی حدود 4800تومان ندارند.

اما باید توجه داشت که تئوری اقتصادی را نمی‌شود با حرف، دستوری و بخشنامه‌ای انجام داد و باید راه‌حلی عملی‌تری یافت. اینکه هر روز یک دستور جدید ارزی صادر می‌شود نه تنها راهکار پایان دادن به نابسامانی‌های اقتصادی نیست بلکه خود زمینه‌ساز بی‌ثباتی بازار و شرطی ماندن اقتصاد کشور می‌شود که شاید بتوان از آن با عنوان خودتحریمی ناخواسته یاد کرد.

 

 


نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
شرایط و قوانین.
  • هیچ نظری یافت نشد