چالش‌ها و ملاحظات در شناسایی و تحلیل مسیر بحرانی

          مجموعه حقوق تطبیقی پیمانکاری     هیأت تحریریه مؤسسه حقوق احداث تحت الگوی استراتژیست حمید حسین‌زاده چالش‌ها و ملاحظات در شناسایی و تحلیل مسیر بحرانی   این، نخستین پست وب‌نوشت در یک دنبالة پنج‌بخشی است که چالش‌های بالقوّه و گام‌هایی که باید هنگام شناسایی و تشخیص مسیر بحرانی مدّ نظر […]

 

 

 

 

 

مجموعه حقوق تطبیقی

پیمانکاری

 

 

هیأت تحریریه مؤسسه حقوق احداث

تحت الگوی استراتژیست حمید حسین‌زاده

چالش‌ها و ملاحظات در شناسایی و تحلیل مسیر بحرانی

 

این، نخستین پست وب‌نوشت در یک دنبالة پنج‌بخشی است که چالش‌های بالقوّه و گام‌هایی که باید هنگام شناسایی و تشخیص مسیر بحرانی مدّ نظر قرار گیرند را، به بحث می‌گذارد.

 

 

 

این پست، هدف مدیریت زمان را در پروژه‌های احداث به بحث می‌گذارد، دوّمین پست، مربوط به شناسایی مسیر بحرانی است، و سوّمین پست، گام‌هایی برای ارزیابی اینکه آیا مسیر بحرانی معتبر است [یا خیر] را عنوان می‌کند. چهارمین پست، مربوط به بررّسی کیفیّت برنامة زمانی [متضمّن] مسیر بحرانی[۱] بوده، و پنجمین [پست]، گام‌هایی که باید برای شناسایی مسیر بحرانی مدّ نظر قرار گیرند را، به بحث می‌گذارد.

عملگر مدیریت زمان

هدف اصلیِ عملگر مدیریت زمان برای یک پروژة احداث، برنامه‌ریزی، زمان‌بندی، کنترل، و پایشِ تکمیل به‌موقع محدودة کاری پروژه می‌باشد. روش استاندارد برای انجام این وظایف، که در سرتاسر صنعت احداث مورد استفاده قرار گرفته است، فنِّ زمان‌بندی [مبتنی بر] روش مسیر بحرانی (سی‌پی‌ام) است. رویّة توصیه‌شدة بین‌المللی ای‌ای‌سی‌ایی، شمارة ۱۰ اس-۹۰، فنِّ زمان‌بندی [مبتنی بر] سی‌پی‌ام را به‌صورت آتی تعریف کرده است:

  • فنِّ مورد استفاده به‌منظور پیش‌بینی دورة زمانی پروژه، به‌واسطة تحلیل [اینکه] کدام توالی از فعّالیت‌ها کم‌ترین میزان انعطاف‌پذیری [در] زمان‌بندی را دارد. تاریخ‌های زودهنگام بوسیلة یک حرکت رو به جلو با استفاده از یک تاریخ شروع مشخّص، و تاریخ‌های دیرهنگام بوسیلة یک حرکت رو به عقب که از یک تاریخ تکمیل آغاز می‌شود، رقم زده می‌شوند.
  • زمان‌بندی شبکه‌ای، با بهره‌مندی از بازه‌های زمانی فعّالیت‌ها و پیوند‌های منطقی بین فعّالیت‌ها، به‌منظور مدل‌سازی برنامة/طرحِ اجرای کار. زمان‌بندی [مبتنی بر] سی‌پی‌ام، روش منتخب برای مدیریت پروژه‌هایی با دورة زمانی طولانی، یکپارچگی فنّی پیچیده، یا نیاز به هماهنگ‌نمودن تکمیل سریع یا زودهنگام کار می‌باشد.[۲]

قابلیّت تحلیل بسیار مهم ارائه‌شده توسّط فنِّ زمان‌بندی سی‌پی‌ام، تعیین فعّالیت‌های کاری و توالی‌هایی است که متضمّن مسیر بحرانی می‌باشند. مسیر بحرانی، طولانی‌ترین مسیر یا دنبالة کلّیِ وظایف و مواعدی را نمایش می‌دهد که دورة زمانی کلّی پروژه را تعیین می‌نماید. فعّالیت‌های غیرواقع بر مسیر بحرانی، میزانی از شناوری یا زمانِ انعطاف را دارا می‌باشند. فعّالیت‌های واجد شناوری یا زمان انعطاف در دسترس، می‌توانند به تعداد روزهای شناوری یا زمان انعطاف به تأخیر بیافتند، بدون به‌تأخیرانداختن تاریخ پایان کلّی پروژه.

ذی‌نفعان پروژه باید با درجة بالایی از قطعیّت بدانند که تاریخ‌های پیش‌بینی‌شده روی مسیر بحرانی، صحیح هستند. برای اتّخاذ تصمیمات درست و آگاهانه در ارتباط با برنامه‌ریزی کار باقیمانده، کاربست منابع، مواجهه با تأخیرات بالقوّه، یا تسریعِ بخش‌هایی از محدودة پروژه، اطّلاعات صحیح مورد نیاز است. برنامه‌های زمان‌بندی [مبتنی بر] سی‌پی‌ام به کاربران اجازه می‌دهد تا فعّالیت‌هایی را روی مسیرهای بحرانی و/یا نزدیک بحرانی، به‌واسطة پالودن (یا انتخاب خاص و آگاهانۀ) داده‌ها، مبتنی بر مقادیر پایین شناوری یا معیارهای طولانی‌ترین مسیر، برگزینند. خروجی مسیر بحرانی و نزدیک بحرانی، نوعاً در قالب نمودار میله‌ای یا گزارش جدولی می‌باشد.

 

متأسّفانه، برای پروژه‌های بزرگ و پیچیدة مهندسی، تدارک و احداث (ایی‌پی‌سی)، شناسایی، تلخیص و ارزشیابی مسیرهای بحرانی و نزدیک بحرانی می‌تواند سنگین و دشوار باشد. برای پروژه‌های ایی‌پی‌سی، غیرمعمول نیست که حوزه‌های کاری چندگانة نمایش‌داده‌شده بوسیلة ده‌ها هزار فعّالیت برنامة زمانی در خود داشته باشند، که می‌تواند ارزشیابی مسیرهای بحرانی و نزدیک بحرانی را به تلاشی چالش‌برانگیز بدل کند. علاوه بر آن، کاربر ممکن است بوسیلة برنامة زمان‌بندی [مبتنی بر] سی‌پی‌ام، در [قالبِ] نحوة نمایش خروجیِ داده‌های برنامة زمانی محدود گردد. بعلاوه، هرگونه نقصانی در مدل سی‌پی‌ام، ازجمله فعّالیت‌های با پایان باز، و استفادة بیش از حد از قیدها، فرآیند را پیچیده‌تر می‌نماید.

لذا این به تحلیل‌گر برنامة زمانی بستگی دارد که در محدودیت‌های برنامة زمان‌بندی [مبتنی بر] سی‌پی‌ام کار کند، تا داده‌های برنامة زمانی را در قالبی که مشارکت‌کنندگان در پروژه بتوانند درک کنند، [به‌شیوة] بهتری سازمان‌دهی کند. هدف از این دنباله از پست‌های وب‌نوشت، آگاهی‌بخشی و بحث درخصوص برخی از چالش‌هایی است که هنگام شناسایی و تحلیل مسیرهای بحرانی و نزدیک بحرانی مواجهه [با آن‌ها] صورت می‌پذیرد و گام‌هایی است که [در این هنگام] باید مدّنظر قرار گیرند.

 

 

https://cscmlaw.com/cciacp/

 

 

 

 

[۱] . مراد، مجموعه‌ای از فعّالیت‌ها و فرآیندها است که برای اطمینان از صحّت، دقّت و کارآمدی برنامة زمان‌بندی پروژه، به‌ویژه مسیر بحرانی، انجام می‌شود. (مترجم)

[۲] . به رویّة توصیه‌شدة بین‌المللی ای‌ای‌سی‌ایی ۱۰ اس- ۹۰، اصطلاحات مهندسی هزینه، به تاریخ ۱۵ مِی ۲۰۲۳، صفحة ۳۹ از ۱۳۴ رجوع کنید.