احیای اصل 176 قانون اساسی

بازگشت شورای‌عالی دفاع رسمی شد؟

مینا زمانیان- جنگ تحمیلی ۱۲روزه صهیونیست‌ها علیه کشورمان، باعث شد تا بعد از دهه‌ها مجدداً نام شورای‌عالی دفاع مطرح شود. شورای‌عالی دفاع را قدیمی‌ها در زمان حمله آمریکا به طبس به یاد دارند؛ تجاوزی که البته با طوفان شن در هم آمیخت و شکست خورد. در واقع بیستم اردیبهشت سال ۱۳۵۹ بود که برای اولین‌بار […]

مینا زمانیان- جنگ تحمیلی ۱۲روزه صهیونیست‌ها علیه کشورمان، باعث شد تا بعد از دهه‌ها مجدداً نام شورای‌عالی دفاع مطرح شود. شورای‌عالی دفاع را قدیمی‌ها در زمان حمله آمریکا به طبس به یاد دارند؛ تجاوزی که البته با طوفان شن در هم آمیخت و شکست خورد. در واقع بیستم اردیبهشت سال ۱۳۵۹ بود که برای اولین‌بار شورای‌عالی دفاع شکل گرفت. حالا و بعد از گذشت دهه‌ها و البته وقوع جنگ تحمیلی دوم در کشورمان زمزمه‌های تشکیل مجدد این شورا به گوش می‌رسد. پس از جنگ ۱۲روزه اسرائیل علیه ایران، مقابله با پدیده نفوذ و تقویت نقاط قوت و ضعف در زمینه نظامی مورد توجه قرار گرفته است که گویا قرار است سبب ایجاد اصلاحات در ساختار امنیتی شود. اصلاحاتی که اولین گام آن با حرکت به سمت ایجاد تغییرات در شورای‌عالی امنیت ملی آغاز شده است. بنابر آنچه این روز‌ها شنیده می‌شود، علی لاریجانی؛ به‌زودی به‌عنوان دبیر شورای‌عالی امنیت ملی منصوب می‌شود. اما این همهِ تغییرات نیست. در این بین اما خبر منتشرشده از سوی یک خبرگزاری اصولگرا قابل‌توجه شد. براساس آنچه خبرگزاری فارس درباره احیای شورای‌عالی دفاع نوشته است: با نهایی ‌شدن تغییرات ساختاری در شورای‌عالی امنیت ملی، منابع آگاه از ایجاد «شورای دفاع» خبر می‌دهند؛ شورایی جدید با مأموریت‌های راهبردی در حوزه سیاست‌های دفاعی کشور که ساختار آن به‌زودی نهایی خواهد شد.

احیای اصل ۱۷۶ قانون اساسی

حال کشورمان بنا دارد، احیای اصل ۱۷۶ قانون اساسی و با فعال‌سازی بخش دیگری از ظرفیت‌های قانون اساسی، نهادی را به نام «شورای دفاع» تشکیل دهد. اصل ۱۷۶ قانون اساسی مشخصاً می‌گوید که شورای‌عالی امنیت ملی به‌تناسب وظایف خود شوراهای فرعی را از قبیل شورای دفاع و شورای امنیت کشور تشکیل می‌دهد. ریاست هر یک از شوراهای فرعی با رئیس‌جمهور یا یکی از اعضای شورای‌عالی است که از طرف رئیس‌جمهور تعیین می‌شود. حدود اختیارات و وظایف شوراهای فرعی را قانون معین می‌کند و تشکیلات آن‌ها به تصویب شورای‌عالی می‌رسد. به گزارش تسنیم، بر مبنای همین اصل قانون اساسی، چند روز پیش ساختار شورای دفاع نیز مصوب شده است که براساس این ساختار، رئیس‌جمهور، رئیس شورا خواهد بود و به‌احتمال بسیار، فردی از نیروهای مسلح کشور از طرف رئیس‌جمهور به‌عنوان دبیر این شورا مشخص می‌شود. به‌نظر می‌رسد «حمایت از تقویت همه‌جانبه توان دفاعی کشور»، «حضور برخی دیگر از فرماندهان نظامی در شورا، علاوه بر رئیس ستادکل نیروهای مسلح (که در شورای‌عالی امنیت ملی نیز حضور دارد)» و «سرعت عمل در تصمیم‌گیری‌های مربوط به حوزه دفاعی کشور»، بخشی از اهداف فعال‌سازی این ظرفیت در قانون اساسی است. از جمله وظایف این شورا براساس قانون اساسی مصوب مجلس خبرگان قانون اساسی، پیشنهاد تعیین فرماندهان عالی نیروهای سه‌گانه‌ ارتش و همچنین پیشنهاد اعلان جنگ و صلح و بسیج نیرو‌ها به رهبری بود. ترکیب این شورا به‌گونه‌ای مشخص شده بود که توأمان شامل اعضای سیاسی و نظامی باشد تا بتواند مسائل را در ابعاد مختلف مورد توجه قرار دهد و تصمیمی خلاف بخش دیگری از کشور اتخاذ نشود. برخی اخبار حاکی است که رؤسای سه قوه، دو نماینده مقام‌معظم‌رهبری در شورای‌عالی امنیت ملی، وزیر اطلاعات، رئیس ستادکل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، فرمانده‌کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران و فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء(ص)، ازجمله اعضای این شورا خواهند بود.