رئیس کل بیمه‌مرکزی

دستگاه‌های دولتی حق بیمه خود را پرداخت نمی‌کنند

نفیسه‌سادات شفایی- رئیس کل بیمه‌مرکزی ایران، گفت: برخی دستگاه‌های دولتی بیمه‌نامه خریداری می‌کنند، اما پرداختی‌شان کامل انجام نمی‌شود که باعث شده شرکت‌های بیمه در پرداخت خسارت دچار مشکل شوند. به گزارش مناقصه‌مزایده، سی‌ودومین همایش ملی و سیزدهمین همایش بین‌المللی بیمه و توسعه، دیروز (سه‌شنبه) با شعار «بازاندیشی نظارت؛ باز آفرینی اعتماد» در مرکز همایش‌های برج […]

نفیسه‌سادات شفایی- رئیس کل بیمه‌مرکزی ایران، گفت: برخی دستگاه‌های دولتی بیمه‌نامه خریداری می‌کنند، اما پرداختی‌شان کامل انجام نمی‌شود که باعث شده شرکت‌های بیمه در پرداخت خسارت دچار مشکل شوند. به گزارش مناقصه‌مزایده، سی‌ودومین همایش ملی و سیزدهمین همایش بین‌المللی بیمه و توسعه، دیروز (سه‌شنبه) با شعار «بازاندیشی نظارت؛ باز آفرینی اعتماد» در مرکز همایش‌های برج میلاد تهران برگزار شد که در ابتدای این مراسم، رئیس کل بیمه‌مرکزی ایران، صحبت‌هایی را در رابطه با چالش‌های صنعت بیمه در ایران مطرح کرد. پرویز خوشکلام خسروشاهی؛ در ابتدای صحبت‌های خود، گفت: در سال ۱۴۰۳ حق‌بیمه تولیدی از حدود ۳۹۴ همت به ۴۰۴ همت رسید و پیش‌بینی می‌شود این رقم در سال‌جاری به ۶۵۰ همت افزایش یابد. همچنین حق بیمه سرانه پنج میلیون و ۲۰ هزار تومان و ضریب نفوذ بیمه در کشور نیز ۲٫۳ درصد است که ۰٫۴ واحد درصد رشد داشته است. رشد ضریب نفوذ بیمه در این سال حدود دو درصد ثبت شد اما همچنان نیاز داریم تا این مقدار افزایش یابد. در حال‌حاضر سهم بخش غیردولتی از بازار بیمه از ۷۷ درصد به ۸۱ درصد افزایش یافته است.

جنگ ۱۲روزه و خسارت‌های پرداخت‌ شده

رئیس‌کل بیمه‌مرکزی ایران، درباره دو موضوع مهم طی هفت‌ ماهه نخست امسال، گفت: نخست، «جنگ ۱۲ روزه» بود؛ موضوعی که اصولاً در حوزه جنگ، بیمه‌نامه‌ها پوشش ندارند مگر آنکه بیمه‌گر و بیمه‌گذار توافق کرده باشند. در این رخداد، ۴۷۶۰ خودرو به‌عنوان خودروهای آسیب دیده شناسایی شد و برآورد خسارت به ۷۵۰ هزار میلیارد تومان رسید. تا دهم آذر، خسارت ۳۵۱ خودرو به مبلغ ۵۶ میلیارد تومان پرداخت شده و الباقی نیز پرداخت می‌شود.

حادثه بندر شهیدرجایی

وی درباره حادثه بندر شهیدرجایی نیز، گفت: این اتفاق نیز موضوع دوم است که کل خسارت اعلام‌ شده ۹۲۰۶ هزار میلیارد تومان بوده که حدود ۶۴ درصد آن پرداخت شده و باقی‌ مانده نیز در دست اقدام است. رئیس‌کل بیمه‌مرکزی، با اشاره به مشکلات ساختاری صنعت بیمه، تصریح کرد: حدود ۴۲ درصد دارایی شرکت‌های بیمه، موجودی نقد است؛ در حالی که در دنیا این رقم بالای ۸۰ درصد است و همین موضوع یکی از اصلی‌‌ترین چالش‌های صنعت بیمه در ایران محسوب می‌شود. بخش عمده این مطالبات مربوط به دستگاه‌های حاکمیتی است. او افزود: متاسفانه برخی دستگاه‌های دولتی بیمه‌نامه خریداری می‌کنند، اما پرداختی‌شان کامل انجام نمی‌شود. همین موضوع باعث می‌شود شرکت‌های بیمه در پرداخت خسارت دچار مشکل شوند. برای مثال یک دستگاه ۱۲ همت بیمه‌نامه خریداری کرده اما نیمی از آن را پرداخت کرده و سپس به سراغ بیمه‌گر دیگری رفته است. این رویه امروز چالش اصلی صنعت بیمه است. خوشکلام؛ تأکید کرد که بیمه‌مرکزی اقدامات نظارتی لازم را انجام می‌دهد و فهرست دستگاه‌های بدهکار نیز اعلام خواهد شد.

مشکلات ناشی از قوانین و فرآیندهای جدید

وی در ادامه، گفت: شرکت‌های بیمه در بسیاری از قوانین تصویب‌ شده، موظف به اجرای تکالیف بخش عمومی هستند، اما بعضی مقررات جدید در صدور بیمه‌نامه باعث کاهش فروش شده است؛ مانند الزام به استعلام کدپستی. به گفته او، در موضوع خسارت افت قیمت خودرو بیش از دو هزار میلیارد تومان خسارت پرداخت شده، «اما گفته‌اند در این زمینه حق بیمه دریافت نشود.» خوشکلام؛ افزود: پیشنهاد اصلاح این مصوبه ارائه شده اما در کمیسیون اقتصادی دولت تأیید نشده است.

انتقاد از رویه‌های قضایی

رئیس‌کل بیمه‌مرکزی، همچنین گفت: فرآیندهای قضایی نیز بعضاً تصمیم‌گیری‌های دقیقی ندارند چون تصور می‌شود شرکت‌های بیمه بنگاه‌های خیریه هستند، در حالی که شرکت‌های بیمه بنگاه‌های اقتصادی‌اند و باید براساس اصول مالی اداره شوند.

شرکت‌های خارجی به دلیل بالا بودن ریسک‌های بیمه‌ای با ایران همکاری نمی‌کنند

رئیس‌کل اسبق بیمه‌مرکزی، با بیان اینکه پیش از تحریم‌ها ایران در نشست‌های بین‌المللی اتکایی نقش پررنگی داشت، گفت: شرکت‌های بیمه خارجی به دلیل بالا بودن ریسک‌های موجود با ایران همکاری نمی‌کنند. عبدالناصر همتی با بیان اینکه تجربه ۳۲ سال گذشته نشان داده که صنعت بیمه در کشور جایگاه خود را پیدا کرده است، افزود: امروز حجم نیروهای فعال در این صنعت و گستره پوشش‌هایی که ارائه می‌شود، نشان‌دهنده آن است که سمینارها، نشست‌ها، پیگیری‌‌ها و فعالیت‌های پژوهشی انجام‌شده، نتایج ارزشمندی به همراه داشته‌اند. وی با بیان اینکه از منظر ضریب نفوذ بیمه نیز شاهد رشد هستیم، اظهار داشت: اکنون این ضریب حدود ۱٫۴ تا ۲٫۴ گزارش می‌شود. این میزان در مقایسه با سطح بین‌المللی، به‌ویژه در حوزه بیمه عمر قابل‌توجه است. همتی؛ بیان ‌داشت: البته باید اذعان داشت که بیمه عمر در کشور ما به دلیل شرایط تورمی نتوانسته موفقیت چشمگیری کسب کند. در مقابل، نظام تأمین اجتماعی ما بسیار قوی است؛ درحالی که بسیاری از کشور‌ها چنین پشتوانه‌ای ندارند. همین امر موجب شده بخش عمده‌ای از ضریب نفوذ در ایران به بیمه‌های بازرگانی اختصاص یابد و شرایط ما با وضعیت جهانی چندان متفاوت نباشد. وزیر پیشین امور اقتصادی و دارایی، با بیان اینکه در حوزه بین‌الملل، شرایط تحریمی چالش‌های جدی ایجاد کرده است، ادامه ‌داد: شرکت‌های بیمه خارجی به دلیل ریسک‌های موجود همکاری نمی‌کنند و حتی کشورهایی که روابط دوستانه‌تری با ما دارند، به دلیل حضور در زنجیره اتکایی جهانی، ریسک ایران را کنار می‌گذارند. بنابراین کار بسیار دشوار است. امید است با گسترش روابط خارجی و رفع تحریم‌های ظالمانه، دوباره بتوانیم ظرفیت‌های بین‌المللی خود را فعال کنیم. وی اضافه ‌کرد: پیش از تحریم‌ها، ایران در نشست‌های بین‌المللی حضوری پررنگ داشت و بیمه‌مرکزی نقش مهمی ایفا می‌کرد، اما اکنون ناچاریم بر ظرفیت‌های داخلی تمرکز کنیم. برای تقویت این ظرفیت‌‌ها باید سرمایه شرکت‌های بیمه افزایش یابد و بیمه‌مرکزی با جدیت بیشتری پیگیری کند. همچنین مجلس می‌تواند با سیاست‌گذاری‌های خود تأثیر مثبت یا منفی بر روند توسعه بیمه داشته باشد. گفتنی است؛ در سی‌ودومین همایش بیمه و توسعه که صبح امروز در مرکز همایش‌های برج میلاد برگزار شد، از عبدالناصر همتی؛ به‌عنوان چهره ماندگار صنعت بیمه به دلیل برعهده داشتن ۱۵ سال رئیس کلی این صنعت، تقدیر شد.

عملکرد صنعت بیمه آسیب‌شناسی شود

در ادامه این مراسم معاون اول رئیس‌جمهور با بیان اینکه به طرح جامعی برای صنعت بیمه در کشور نیازمندیم و عملکرد این صنعت باید آسیب شناسی شود، گفت: دولت این آمادگی را دارد که پیشنهادات سازنده صنعت بیمه را با اولویت پیگیری کند. محمدرضا عارف؛ با تبریک روز ۱۳ آذر روز بیمه، بیان کرد: نام‌گذاری روز‌ها بهانه‌ای برای ارزیابی عملکردها، بررسی چالش‌‌ها و اصلاح روندهاست. عارف؛ با ابراز امیداری به اینکه برگزاری چنین همایش‌های تخصصی موجب استفاده از دستاوردهای صنعت مدرن بیمه در دنیا و ارتقاء جایگاه صنعت بیمه در کشورمان شود، گفت: برگزاری این همایش‌های تخصصی باید به حاکمیت، صنعت بیمه و مردم کمک کند. معاون اول رئیس‌جمهور با بیان اینکه به یک آسیب‌شناسی در زمینه عملکرد صنعت بیمه نیازمندیم، افزود: صنعت بیمه به صورت رسمی عمر ۹۰ ساله در کشورمان دارد اما اگر خواسته باشیم بیمه را به صورت وسیع‌تری تعبیر کنیم، باید اشاره کنیم که بیمه در ذات فرهنگ ایرانی اسلامی ما وجود دارد. عارف؛ ادامه داد: بیمه یعنی اطمینان دادن نسبت به جبران آثار حوادث غیرقابل پیش‌بینی. ویژگی‌های خیرخواهانه هم در فرهنگ ما همین تعبیر بیمه را دارد. ما یادمان نرفته است که در گذشته، تجار میثاق نانوشته‌ای داشتند که اگر یکی از همکاران آن‌ها در آستانه ورشکستگی قرار می‌گرفت، سایرین پرداخت بدهی‌های او را تضمین می‌کردند تا آن تاجر دوباره احیا می‌شد.

اهمیت بالای فرهنگ‌سازی در مورد صنعت بیمه

وی خاطرنشان کرد: ما از نظر فرهنگی در زمینه صنعت بیمه خیلی فعالیت نکرده‌ایم و هنوز مردم از این صنعت مصونیت بخشی دراز مدت را تلقی نمی‌کنند و برداشت اجباری بودن از بیمه دارند. هنوز ممکن است یک راننده احساس نکند که بیمه می‌تواند حادثه غیرقابل پیش‌بینی را برای او جبران کند بنابراین فرهنگ‌سازی در صنعت بیمه همچنان اهمیت دارد. معاون اول رئیس‌جمهور، تأکید کرد: باید در زمینه فرهنگ‌سازی و توجیه مردم در مورد اهمیت صنعت بیمه تلاش بیشتری کنیم تا به سمتی برویم که اجباری بودن از بیمه کنار گذاشته شده و کسی که می‌خواهد فعالیتی را شروع کند، بیمه را در اولویت قرار دهد. عارف؛ بیان کرد: در مورد نگاه همدلی که در ذات صنعت بیمه قرار دارد، کم کار شده است. مردم ما در امور خیرخواهانه پیشتاز بودند و اگر ساختن مدرسه و مسجد یک کار خیرخواهانه سخت‌افزاری است، بیمه کار خیرخواهانه نرم‌افزاری است که راهبردش عدالت اجتماعی و کاهش آسیب‌های فردی در بحران‌هاست. وی در ادامه با اشاره به اینکه ضریب نفوذ یکی از ملاک‌های پیشرفت در هر بخشی است، افزود: در برنامه ششم توسعه تکلیف شده بود که ضریب نفوذ بیمه باید به عدد ۷ برسد یعنی بنا بود به متوسط نرخ جهانی برسیم. با این حال در سال ۱۴۰۳ این عدد ۲,۳ بوده است که در سال ۱۴۰۳ فقط ۴ دهم درصد تحقق پیدا کرده است. در سال ۱۴۰۲، این عدد ۱٫۹ بوده است اما در برنامه هفتم توسعه عدد کمی برای ضریب نفوذ بیمه نیامده است. معاون اول رئیس‌جمهور ادامه داد: بیمه در کشورمان صنعتی است که حداقل ۲۵۰ هزار کارمند و مسئول دارد و نوپا نیست. اهمیت بیمه از بانک و بازار سرمایه کمتر نیست، بلکه بیشتر هم هست. صنعت بیمه می‌تواند هم تامین کننده مالی و هم مصونیت بخش باشد. ذات بیمه حمایت‌گری و مصونیت‌بخشی نسبت به اتفاقات پیش‌بینی نشده آینده است. عارف؛ با بیان اینکه شاخص‌های ارزیابی بیمه بیانگر توسعه کشورهاست، خاطرنشان کرد: در این جلسه بیان شد یک پیشنهاد در مورد صنعت بیمه مدت‌هاست در کمیسیون اقتصادی دولت مانده است چون پیگیری نشده است و نتیجه این می‌شود که وقتی حادثه‌ای رخ می‌دهد مهم‌‌ترین دغدغه، چگونگی پرداخت خسارت و آسیب دیدگان است. من از عملکرد صنعت بیمه در حادثه بندر شهید رجایی و جنگ ۱۲ روزه تشکر می‌کنم اما شاید مهم‌‌ترین مسئله‌ای که در این دو حوزه شخصاً پیگیر کردم همین مسئله بیمه بوده است.

لزوم بازنگری قوانین بیمه

وی با تأکید بر لزوم بازنگری در قوانین بیمه، گفت: قوانین بیمه شامل شرایط جنگی نمی‌شود در حالی که ما در یک منطقه جنگی قرار داریم و در کشور ما جنگ هشت ساله و یک جنگ ۱۲ روزه و درگیری‌های مقطعی رخ داده است پس چرا نباید موضوع جنگ در بیمه دیده شود؟ به‌خصوص که اراده فردی در زمینه جنگ وجود ندارد و یک تصمیم جمعی یا ملی ملاک است. شهروندی که در این شرایط دخالتی ندارد چرا نباید نسبت به جبران آسیب‌های جنگ اطمینان داشته باشد؟ معاون اول رئیس‌جمهور، یادآور شد: نهادهای امدادی و حاکمیتی شاید نگاهی تصدی‌گری داشته‌اند. گاهی مدیری افتخار می‌کرده که مثلاً ۳۰ درصد از بودجه جاری یا عمرانی را برگردانده است یعنی بی‌عرضگی خود را به‌عنوان یک امتیاز تلقی کرده است. متأسفانه این مسئله را در صنعت بیمه هم شاهد هستیم. ممکن است به دلایلی موجه جلوه کند نه ناکارآمدی، هزینه یک بیمه در یک سال ۱۰ درصد از درآمدش بیشتر باشد. عارف؛ همچنین با طرح این پرسش که آیا بیمه باید صرفاً نگاه اقتصادی و سود و ضرر داشته باشد؟ اظهار کرد: بیمه مثل کارخانه خودروسازی نیست که همواره محاسبه سود و زیان داشته باشد. اگر عملکرد‌ها صحیح باشد، شاید زیان در یک بخش از بیمه هم موجب افتخار باشد. البته نه در زمینه ناتوانی‌‌ها در بخش‌هایی مثل بازنشستگی. وی همچنین خاطرنشان کرد: شعار این همایش یعنی «بازآفرینی اعتماد، باز اندیشی نظارت و مسیر نوآورانه برای تنظیم‌گری» مسئله مهمی است. مردم باید به بیمه اطمینان کنند. بیمه صرفاً با مسائل اقتصادی روبرو نیست و راهبرد اجتماعی و عدالت اجتماعی را نیز باید دنبال کند. از سویی استفاده از نوآوری‌های متناظر با فناوری‌های پیشرفته نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت بوده و نباید از آن غفلت کنیم.