بورس کالای ایران یکی از مهمترین نهادهای بازار سرمایه کشور است که نقش کلیدی در شفافسازی قیمتها، مدیریت ریسک، تسهیل تجارت کالایی و حمایت از تولید ایفا مینماید. این بازار به عنوان مکملی برای بورس اوراق بهادار عمل کرده و امکان دادوستد انواع کالاهای فیزیکی و ابزارهای مبتنی بر کالا را فراهم میآورد. بورس کالا، […]
شناسنامه فنی ساختمان، به عنوان یکی از ارکان کلیدی نظام حقوقی ساختوساز در ایران، نقشی محوری در مستندسازی مشخصات فنی و اجرایی پروژههای عمرانی ایفا مینماید. این سند نه تنها شفافیت لازم را در معاملات ملکی، به ویژه پیشفروشها، فراهم نموده، بلکه مسئولیتهای حرفهای مهندسان طراح، ناظر و مجری را بهطور صریح تعریف و الزامی […]
مرکز مبادله ارز و طلای ایران یکی از مهمترین نهادهای مالی کشور است که با هدف شفافسازی، نظارت بهتر و کاهش نوسانات شدید ارزی توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران راهاندازی گردیده است. این مرکز در پاسخ به چالشهای ارزی سالهای اخیر ایجاد گردید تا معاملات ارزی خدماتی، حوالهای و همچنین معاملات طلا را در […]
تحولات شتابان در حوزه فناوریهای هوشمصنوعی (Artificial Intelligence) نهتنها جهان علم و صنعت را دگرگون ساخته، بلکه پرسشهای بنیادینی را در باب ماهیت اخلاق، اختیار و مسئولیت انسانی، پیش کشیده است. هنگامی که سامانههای هوشمند قادر میشوند تصمیماتی بسیار پیچیده اتخاذ کنند، مرز میان رفتار انسانی و ماشینی بیش از پیش مبهم میگردد. پرسش اصلی […]
تغییر کاربری یکی از موارد مبتلا به شهروندان بوده و اختلاف درخصوص آن موجب تشکیل پروندههای متعدد قضایی میگردد. در این مقاله کوتاه سعی نمودم بهطور مختصر، موجبات آشنایی خواننده با ابعاد حقوقی و قانونی تغییر کاربری را فراهم آورم. این آشنایی موجب سنجیدهتر عمل کردن شهروندان و صیانت از حقوق ایشان میگردد. تعریف و […]
در سالهای اخیر، تأمین مالی پایدار و ارزانقیمت، یکی از مهمترین چالشهای شرکتهای دانشبنیان و فناور در ایران بوده است. با وجود رشد چشمگیر تعداد شرکتهای دانشبنیان، دسترسی به منابع مالی مناسب برای توسعه فناوری، تولید محصول و ورود به بازار همچنان دشوار مانده است. در این راستا، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست […]
ایالات متحده با راهاندازی ابتکاری ۱۲میلیارد دلاری موسوم به Project Vault، مسیر جدیدی در تدارکات عمومی و سیاستهای تأمین منابع راهبردی خود گشوده است؛ ابتکاری که با تمرکز بر معدنکاوی در اعماق دریا، میکوشد وابستگی صنایع آمریکایی به زنجیرههای تأمین تحت سلطه چین را کاهش دهد و منابع جایگزینی برای مواد معدنی حیاتی فراهم آورد. […]
مجموعه حقوق تطبیقی پیمانکاری هیأت تحریریه مؤسسه حقوق احداث تحت الگوی استراتژیست حمید حسینزاده گام به گام تا مدیریت موثر تغییرات پایهای در پروژههای احداث دادگاه فدرال [(متولّی رسیدگی به دعاوی علیه دولت)] ایالات متحده، «تغییر پایهای» را به عنوان تغییری یا مجموعهای از تغییرات که فراتر از […]
مسئله «تبدیل وضعیت ایثارگران» در سالهای اخیر به یکی از موضوعات پرچالش و بحثبرانگیز در حوزه حقوق اداری و استخدامی کشور تبدیل شده است؛ موضوعی که اگرچه قانونگذار در مقاطع مختلف به آن پرداخته، اما نحوه بیان احکام قانونی بهگونهای بوده که نهتنها گرهای از مشکلات اجرایی باز نکرده، بلکه در بسیاری موارد بر […]
تصویب«آییننامه اجرایی بند (چ) ماده (۶۶) قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران» در تاریخ ۲۰ شهریور ۱۴۰۴، گامی بلند و ساختاریافته در راستای عملیاتیسازی سیاستهای کلان توسعه اقتصادی مبتنی بر فناوری و نوآوری است. این آییننامه که با همکاری وزارتخانههای امور اقتصادی و دارایی، ارتباطات و فناوری اطلاعات، صنعت، معدن و تجارت، سازمان […]
مقدمه: ایران سرزمینی است که حیات اقتصادی، اجتماعی و حتی فرهنگی آن به نحو کمنظیری با آب گره خورده است؛ در عین حال، اقلیم خشک و نیمهخشک غالب بر بخش اعظم کشور، همواره آب را به منبعی کمیاب، پرارج و مستلزم تنظیم دقیق حقوقی بدل نموده است. در چنین بستری، هرگونه بینظمی در قواعد مالکیت، […]
در نظام حقوقی ایران، ممنوعیت پرداخت مستقیم وجوه از سوی کارفرمای دولتی به شخصی غیر از طرف اصلی قرارداد (مانند پیمانکاران فرعی یا کارکنان شرکتی) مبتنی بر اصول عمومی حاکم بر قراردادهای دولتی و قوانین مالی و محاسباتی کشور است. مبانی قانونی اصلی این ممنوعیت عبارتند از: اصل لزوم وجود قرارداد یا حکم قانونی: هرگونه پرداخت باید مستند […]
مجموعه حقوق تطبیقی پیمانکاری هیأت تحریریه مؤسسه حقوق احداث تحت الگوی استراتژیست حمید حسینزاده تأخیر همزمان در پروژهها: آنچه دستاندرکاران احداث باید بدانند یادداشت حاضر به بررسی تأخیر همزمان، یک مسأله فنی و حقوقی پیچیده و بغرنج، میپردازد. چالش، تعیین منصفانه موارد زیر است: استحقاق پیمانکار برای تمدیدمدت […]
مقدمه داوری بهعنوان یکی از سازوکارهای جایگزین حلوفصل اختلافات، جایگاه ویژهای در علم حقوق و نظامهای قضایی معاصر یافته است. داوری در ذات خود، نهادی است مبتنی بر رضایت طرفین، اما در برخی نظامهای حقوقی، قانونگذار در موارد خاص، توسل به داوری را الزامی نموده است. این نوع از داوری که در اصطلاح «داوری اجباری» […]
دولتها با فشار فزایندهای برای افزایش کارایی با هزینههای خدمات عمومی روبهرو هستند، در حالی که همزمان باید به چالشهای پیچیدهای مانند تغییرات اقلیمی، بحرانهای سلامت عمومی و تحول دیجیتال پاسخ دهند. نوآوری نقش اساسی در عبور از این چالشها دارد و تدارکات عمومی یکی از ابزارهای محوری برای تقویت آن به شمار میرود. دولتها […]
تصویب«آییننامه اجرایی جزء (۱) بند (ش) تبصره (۲) ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور» توسط هیئت وزیران، گامی بلند در نهادینهسازی و شفافسازی سازوکار تضمین تعهدات مالی دولت محسوب میشود. این آییننامه که با مشارکت سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارت امور اقتصادی و دارایی تدوین گردیده، با تبیین مفاهیم، تعیین صلاحیتها […]
آییننامه اجرایی بند (الف) ماده (۱۵) قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران، مصوب ۲۷/۶/۱۴۰۴ هیئت وزیران چارچوبی دقیق برای تنظیم و مدیریت قراردادهای میادین نفت و گاز واگذار شده، فراهم آورده است. در این یادداشت به بررسی اجمالی مفاد این آییننامه جهت آشنائی خواننده با آن، میپردازیم و هدف ما از این نوشتار، […]
مقدمه در میان شاخههای گوناگون علم حقوق، حقوق عمومی جایگاهی متمایز دارد؛ زیرا موضوع آن نهادها و روابط میان دولت و مردم میباشد. در درون این قلمرو گسترده، دو شاخه اساسی و مکمل یعنی حقوق اساسی و حقوق اداری بیش از سایر بخشها در تبیین ساختار، حدود و وظایف حکومت نقشآفرینی میکنند. حقوق اساسی، بنیان […]
برای پاسخ به این سؤال لازم است در ابتدا با ارکان یک معامله در دستگاههای اجرایی آشنا شویم. ارکان چهارگانه یک معامله سالم دولتی برای جلوگیری از فساد، افزایش دقت و کارایی، هر معامله دولتی بر چهار رکن یا بخش مستقل استوار است که وظایفشان کاملاً از یکدیگر جدا شده است. این ارکان یک چارچوب […]
مقدمه حُسننیت، آن چراغ پنهانی است که بر صحنه پرشور و گاه پرابهام قراردادها میتابد و سایههای سوءتفاهم و سوءاستفاده را کنار میزند. این اصل، که از اعماق اخلاق برخاسته و جامه حقوق بر تن کرده، تنها یک توصیه اخلاقی نیست؛ بلکه رودخانهای است که شریانهای حیاتی یک قرارداد عادلانه را سیراب میکند. هنگامی که […]
تحصیل دلیل از طریق نامشروع، در فقه شیعه و حقوق ایران، از نظر تکلیفی ممنوع و حرام میباشد، اما درباره اعتبار و قابلیت استناد نتیجه این تحصیل، هم در فقه و هم در حقوق، دیدگاههای متفاوتی وجود دارد. در حقوق تطبیقی نیز، نظامهای انگلیس و فرانسه بهجای پذیرش یک قاعده مطلق، الگوهای «اختیار قضایی» و […]
آییننامه اجرایی بند (پ) ماده (۵۰) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران که توسط هیئت محترم وزیران تصویب شده، چارچوب حقوقی و اجرایی مشخصی برای نحوه توافق وزارت راه و شهرسازی با مالکین اراضی غیردولتی فاقد کاربری مسکونی تعیین میکند. هدف اصلی آییننامه، تسهیل تأمین زمین به منظور اجرای طرحهای حمایتی ساخت […]
نقش قوانین و مقررات شهرداریها در حفظ محیطزیست شهری و فضای سبز، نقشی محوری و تعیینکننده در کیفیت زندگی شهروندان و تحقق حقوق بنیادین آنان به شمار میرود. هر اندازه این مجموعه مقررات، منسجمتر، بهروزتر و برخوردار از ضمانت اجراهای کارآمدتر باشد، میزان تابآوری اکولوژیک شهر و توان آن برای مقابله با پیامدهای مخرب توسعه […]
مردم کشور ما نیز به دلیل اعتقادات مذهبی و حیات پس از مرگ، همواره به اموات توجه داشته و با پخش نذورات در زمانهای خاص برای آنها طلب آمرزش میکنند یا به دنبال این هستند که توشهای برای سفر آخرت او مهیا کنند. به علاوه بسیار سفارش شده که در تدفین اموات تعجیل شود […]
این متن به تحلیل مختصر «شرح خدمات همسان مطالعات، طراحی و نظارت بر اجرای پروژههای انرژیهای تجدیدپذیر» برای آشنایی خواننده با آن میپردازد. این سند در زمستان ۱۴۰۳ توسط شورای فنی شهرداری تهران تدوین و به عنوان یک نقشهراه جامع، برای ایجاد وحدترویه و ارتقای کیفیت در اجرای پروژههای انرژی پاک در تهران، ابلاغ شده […]
بیشک تبانی در معاملات دولتی را باید یکی از مخربترین و در عین حال پیچیدهترین اشکال فساد اقتصادی بهشمار آورد که علاوه بر هدر دادن بیتالمال، اعتماد عمومی به حاکمیت را نیز به شدت خدشهدار میسازد. این پدیده شوم که در ادبیات حقوقی و اقتصادی از آن به عنوان «توافق پنهان میان رقبا برای دور […]
به استناد سرآغاز و صدر ماده ۹ آییننامه تضمین؛ ارائه تضامین، مطابق ضوابط آییننامه مذکور عنوان شده است، لذا باید گفت؛ سایر تضامین در مناقصات و معاملات ارزی/ریالی همچنان برای بخش ریالی معتبر هستند ولی منحصراً بخش ارزی آن منوط به ارائه ضمانتنامه بانکی ارزی شده است مگر آنکه طرف مقابل ایرانی باشد (مطابق تبصره […]
۳ تهدید امنیتی کلیدی در حوزه هوشمصنوعی و پیامدهای حقوقی آن (تحلیل موشکافانه حملات مسمومسازی داده، حملات خصمانه و استنتاج عضویت) چکیده: پیدایش و گسترش روزافزون سیستمهای هوشمصنوعی در لایههای مختلف حیات اجتماعی، اقتصادی و امنیتی، ضمن ارائه فرصتهای بیبدیل، زنجیرهای از تهدیدات نوین و پیچیده را نیز نمایان ساخته است. این مقاله با اتکاء […]