رئیس پیشین مؤسسه مطالعات بین‌المللی انرژی

۱۴۱۰ به ناترازی کامل گاز می‌رسیم

رئیس پیشین مؤسسه مطالعات بین‌المللی انرژی، گفت: با رشد پنج درصدی مصرف گاز و دودرصدی فرآورده‌های نفتی در سال ۱۴۱۰ به ناترازی کامل گاز می‌رسیم. البته می‌توانیم میزان مصرف هیدروکربن را در صنایع کاهش دهیم که در این صورت به افت صادرات غیرنفتی می‌رسیم. به گزارش مناقصه‌مزایده، غلامحسین حسنتاش؛ در نشستی با موضوع «ناترازی انرژی؛ […]

رئیس پیشین مؤسسه مطالعات بین‌المللی انرژی، گفت: با رشد پنج درصدی مصرف گاز و دودرصدی فرآورده‌های نفتی در سال ۱۴۱۰ به ناترازی کامل گاز می‌رسیم. البته می‌توانیم میزان مصرف هیدروکربن را در صنایع کاهش دهیم که در این صورت به افت صادرات غیرنفتی می‌رسیم. به گزارش مناقصه‌مزایده، غلامحسین حسنتاش؛ در نشستی با موضوع «ناترازی انرژی؛ دلایل و راهکارها» اظهار داشت: ناترازی در بسیاری حامل‌های انرژی باعث شده مشکلات زیادی در این حوزه به‌وجود آید از جمله اینکه در بنزین با مخلوط کردن منجر به کاهش کیفیت و افزایش آلاینده‌ها شده و افزایش مصرف بنزین منجر به مازوت‌سوزی و قطع گاز پتروشیمی‌ها، فولاد و صنایع بزرگ شده و در تابستان نیز ناترازی برق داریم. وی با بیان اینکه به‌زودی نه‌تنها در حامل‌های انرژی، بلکه در کل انرژی کشور دچار ناترازی خواهیم شد، افزود: ۹۹ درصد انرژی اولیه کشور از هیدروکربور‌هاست، یعنی ما معادل ۴٫۷ میلیون بشکه نفت‌خام؛ تولید گاز طبیعی داریم که از این میزان معادل ۴٫۵ میلیون بشکه در داخل کشور مصرف می‌شود. رئیس پیشین مؤسسه مطالعات بین‌المللی انرژی، گفت: با رشد پنج درصدی مصرف گاز و دودرصدی فرآورده‌های نفتی در سال ۱۴۱۰ به ناترازی کامل گاز می‌رسیم. البته می‌توانیم میزان مصرف هیدروکربن را در صنایع کاهش دهیم که در این صورت به افت صادرات غیرنفتی می‌رسیم کمااینکه در سال ۱۴۰۰ صنایع فولادی به دلیل کمبود برق و گاز زیانده بوده‌اند. وی بیان داشت: طی دهه گذشته متوسط رشد تقاضای گاز کمتر از پنج درصد و در متوسط ۲۰ ساله این رقم بیش از ۱۰ درصد بوده است و یک‌درصد هم افت تولید در هیدروکربور‌ها داشته‌ایم، با این سناریو نیز در سال ۱۴۰۸ به ناترازی خواهیم رسید. حسنتاش؛ گفت: ۵۰ درصد از ۴٫۷ میلیون بشکه معادل نفت در تولید گاز و ۸۵۰ هزار بشکه میعانات از پارس‌جنوبی تأمین می‌شود و این در حالی است که روند تولید از این میدان از ۱۴۰۵ به شدت نزولی است و باید فشارافزایی سنگین انجام شود که فعلاً این امکان وجود ندارد. وی اظهار داشت: طبق آمار منابع دولتی در سال ۱۴۰۰ معادل ۱٫۳۵ میلیون بشکه نفت‌خام تلفات در بخش انرژی (تولید، انتقال و توزیع) داریم. بنابراین قبل از مردم باید به این بخش بپردازیم. این کارشناس ارشد حوزه انرژی، خاطرنشان کرد: عمده‌‌ترین میزان تلفات در بخش برق رخ می‌دهد، سهم تجدیدپذیر‌ها در تولید برق بسیار پایین است، بازده مفید نیروگاه‌ها فقط ۳۳ درصد است و ۶۷ درصد تلفات داریم، در حالی که در دنیا با بکارگیری نیروگاه‌های CHP و CCHP ۷۵ درصد راندمان دارند. حسنتاش؛ با اشاره به مشکلات مربوط به پالایشگاه‌های کشور و عقب‌ماندگی از دنیا از نظر پیچیدگی، گفت: این بدان معانست که ما فرآورده نامرغوب تولید می‌کنیم، تولید نفت کوره و آلایندگی در کشور بالا و میزان کیفیت از استاندارد جهانی کمتر است به‌طوری که در حوزه گازوئیل ۱۰ برابر استاندارد جهانی سولفور داریم. وی دلیل ناترازی انرژی در کشور را فقدان حکمرانی و به تبع آن فقدان برنامه جامع در بخش انرژی، اقدامات غلط و توهمی در بخش تولید و عرضه و توزیع انرژی، برآوردهای اشتباه از تولید آتی (پالایشگاه سیراف و ایران ال‌ان‌جی، گازرسانی بی‌رویه)، راندمان پایین نیروگاهی، روشن نبودن استراتژی بخش انرژی، فقدان برنامه جامع در بخش انرژی، متنوع نبودن سبد انرژی، نبود منطق اقتصادی و ضعف یا فقدان مطالعات فنی-اقتصادی، عدم بهینگی در عرضه و تقاضا، مصرف غیربهینه شاخص شدت انرژی نامطلوب، ضعف و نابسامانی تحقیق و پژوهش و آینده نگری دانست. این کارشناس حوزه انرژی، با بیان اینکه در کشور وزارتخانه‌های نفت و نیرو بنگاهداری می‌کنند و حکمرانی در آن‌ها ضعیف است، گفت: در برنامه سوم توسعه پیش‌بینی شده بود که این دو وزارتخانه ادغام شوند اما به نتیجه نرسیدند و بنابر این شد که شورای‌عالی انرژی تشکیل شود اما این شورا هم در عمل موفق نبود و در ۲۰ سال گذشته تنها ۱۰ جلسه برگزار کرد. حسنتاش؛ در ادامه راهکارهای عبور از اوضاع کنونی را حل مشکل حکمرانی در بخش انرژی، تدوین استراتژی‌های بخش و برنامه جامع و واقع گرا برای بخش انرژی، متنوع‌سازی سبد انرژی مخصوصاً با تأکید بر تجدیدپذیرها، استاندارد و شفاف‌سازی اطلاعات، حاکم کردن منطق اقتصادی در تأمین و توزیع انرژی، عزم ملی و تأکید و اولویت قائل شدن برای ارتقای بهره‌وری در مصرف، تقویت و پژوهش و آینده نگری و توجه به تلفات درون‌بخشی انرژی و ارتقای راندمان نیروگاهی و جمع‌آوری فلر‌ها برشمرد. وی با بیان اینکه بهره‌وری در کشور ما بسیار پایین است، افزود: اگر بخواهیم شاخص شدت انرژی را با ارتقای بهره‌وری به متوسط دنیا برسانیم ۴۰ درصد پتانسیل ارتقاء داریم یعنی معادل ۲٫۵ میلیون بشکه امکان ارتقاء داریم. این کارشناس حوزه انرژی، توضیح داد: ما در حال‌حاضر ۲۰ میلیون بخاری در کشور داریم که بازدهی حرارتی آن‌ها ۳۵ درصد بوده و ۶۵ درصد آلایندگی دارند، در دنیا راندمان بخاری‌‌ها ۹۵ درصد است، در سال ۹۳ قرار بود طرح تعویض بخاری‌ها انجام شود اما تاکنون هیچ اقدام مؤثری صورت نگرفته است و یا اینکه در مرغداری‌های ایران ۱۰ برابر کشور اسکاندیناوی انرژی مصرف می‌‍شود یعنی بابت هر مرغ ۲ لیتر گازوئیل سوزانده می‌شود. وی با بیان اینکه هزینه آزاد کردن یک واحد انرژی از بهره‌وری بسیار کمتر از تولید انرژی جدید است، افزود: علاوه بر آن آثار زیست‌محیطی نیز دارد، بنابراین تا به وضعیت مطلوب در بهره‌وری نرسیده‌ایم نباسید به دنبال تولید انرژی جدید برویم. حسنتاش؛ بیان داشت: ما با ۳۵ درصد افزایش راندمان امکان آزاد کردن ۲٫۳۴۵ میلیون بشکه نفت را داریم حال آنکه در برنامه هفتم توسعه این رقم ۶۳۵ هزار بشکه در نظر گرفته شده این بدان معناست که هنوز به بهره‌وری توجه نداریم. اما واقعیت این است که تا بهره‌وری بالا نرود ساخت پالایشگاه و توسعه میدان جدید نباید صورت گیرد. وی راهکار قیمتی برای کنترل مصرف غیرمنطقی دانست و افزود: اگر هدف ارتقای بهره‌وری باشد با افزایش قیمت این امر محقق نمی‌شود. رئیس پیشین مؤسسه مطالعات بین‌المللی انرژی، با اشاره به راهکارهای غیرقیمتی، گفت: راه‌حل‌های غیرقیمتی از طریق منطقی کردن یارانه‌ها امکان‌پذیر است، این راه‌حل مسئولیت را به دوش دولت می‌گذارد، برای دولت قیمت‌های منطقه‌ای انرژی کاملاً محسوس است و در صورت صرفه‌جویی در داخل می‌تواند از طریق صادرات و یا کاهش واردات از آن استفاده کند، هر پروژه بهینه‌سازی یک پروژه زیست‌محیطی و دارای اثرات اقتصادی خارجی از طریق کاهش آلاینده‌ها نیز هست. بنابراین برای دولت انگیزه مضاعفی وجود دارد. در سطح کلان نیز می‌توان از فرصت‌های بین‌المللی استفاده کرد.